Tăng cường quản lý nhà nước đối với NK trong thời gian tới cần tuân theo những quan điểm, định hướng:

- Hoàn thiện QLNN về NK phù hợp với quá trình cải cách hành chính. Quá trình cải cách hành chính ở nước ta đang được đẩy mạnh trên các nội dung chủ yếu là hoàn thiện thể chế quản lý, bộ máy quản lý, chất lượng cán bộ, công chức và cải cách tài chính công. Những lĩnh vực này cũng là những lĩnh vực cần cải cách đối với QLNN về NK. Đặc biệt trong các lĩnh vực như thuế, hải quan, quản lý thị trường. Do đó, hoàn thiện QLNN về NK phải dựa trên các nguyên tắc, định hướng của cải cách hành chính nước ta.

Nguồn ảnh: Internet

- Hoàn thiện QLNN về NK phải phù hợp với chủ trương đẩy mạnh HNKT quốc tế, tuân thủ các nguyên tắc thương mại tự do, quản lý NK phải thúc đẩy quá trình hội nhập, tạo thuận lợi cho việc mở cửa thị trường, không đưa ra các biện pháp mang tính bảo hộ, trái với nguyên tắc thương mại tự do, các biện pháp quản lý NK phải phù hợp với các cam kết hội nhập. Tuy nhiên, Việt Nam cũng cần áp dụng linh hoạt các biện pháp phòng vệ thương mại để bảo vệ hợp lý thị trường trong nước, bảo vệ môi trường và lợi ích của người tiêu dùng.

- Hoàn thiện QLNN về NK phải thúc đẩy phát triển kinh tế nhanh và bền vững. Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam đặt ra trong giai đoạn 2011-2020 là thúc đẩy phát triển kinh tế nhanh và bền vững. Do đó, chính sách và biện pháp quản lý NK phải phục vụ hiệu quả cho mục tiêu nói trên, tức là NK thúc đẩy phát triển kinh tế, ổn định chính trị, xã hội, bảo vệ môi trường, bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng. Cụ thể là chính sách và biện pháp NK phải làm thế nào để NK được công nghệ tiên tiến, máy móc và thiết bị hiện đại để nâng cao trình độ công nghệ của nền kinh tế, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, hạn chế nhập siêu, ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, hàng hóa kém chất lượng.

- Hoàn thiện QLNN về NK phải đảm bảo ổn định chính trị, kinh tế, xã hội. Trước hết là ổn định kinh tế vĩ mô, cân bằng CCTM, cán cân thanh toán quốc tế, ổn định thị trường trong nước, khắc phục những biến động bất thường của thị trường. Thứ hai, NK phải đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân dân, tạo niềm tin cho người tiêu dùng, hạn chế ô nhiễm môi trường qua biên giới và bảo vệ sức khỏe của nhân dân.

- Hoàn thiện QLNN về NK phải đảm bảo độc lập tự chủ về kinh tế. Đảm bảo độc lập tự chủ về kinh tế là xác lập vị thế quốc gia trong chuỗi sản xuất và cung ứng dịch vụ toàn cầu, đảm bảo cho nền kinh tế phát triển nhanh và bền vững, đối phó với các “cú sốc” kinh tế trong bối cảnh TCH. NK là một trong những biện pháp để đạt được mục tiêu này. Tuy nhiên, NK phải có sự lựa chọn để nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế.

- Hoàn thiện quản lý nhà nước về nhập khẩu phải hướng tới một cán cân thương mại lành mạnh, đảm bảo an ninh tài chính quốc gia, phòng chống các nguy cơ lệ thuộc về kinh tế, tài chính hay nguy cơ bị các cá nhân, tổ chức, quốc gia khác chi phối nền kinh tế - tài chính quốc gia. Tăng cường dự trữ ngoại tệ, sẵn sàng đối phó với những cú sốc về giá cả trên thị trường quốc tế, nhất là những mặt hàng nhập khẩu chiến lược đối với nền kinh tế quốc dân cũng như đời sống người dân. Nghiên cứu xây dựng cơ chế, chính sách, đầu tư từng bước xây dựng những kho dự trữ đối với một số mặt hàng nhập khẩu chiến lược như xăng dầu, phân bón cho sản xuất nông nghiệp...

Từ việc phân tích thực trạng QLNN về NK, bối cảnh trong nước và quốc tế, quan điểm hoàn thiện QLNN về NK ở Việt Nam trong những năm tới, định hướng hoàn thiện QLNN về NK của nước ta trong thời gian tới cần tập trung vào những nội dung sau đây:

Một là, hoàn thiện chính sách và các biện pháp quản lý NK. Đây là khâu then chốt để quản lý NK. Trước hết, cần xây dựng chiến lược, chính sách NK phù hợp với điều kiện HNKT quốc tế của Việt Nam và thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế nhanh và bền vững. Thứ hai, hoàn thiện các biện pháp quản lý NK phù hợp với nguyên tắc HNKT quốc tế, điều kiện cụ thể của đất nước.

Hai là, nâng cao chất lượng bộ máy QLNN về NK. Đây là điều kiện tiên quyết để nâng cao chất lượng quản lý. Suy cho cùng, chất lượng quản lý phụ thuộc vào con người và bộ máy quản lý. Do đó, nhiệm vụ đặt ra là phải kiện toàn bộ máy quản lý, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và phẩm chất chính trị của cán bộ quản lý. Tăng cường đấu tranh với các hành vi vòi vĩnh, nhũng nhiễu doanh nghiệp trong các hoạt động quản lý xuất nhập khẩu, quản lý thị trường; móc nối, thông đồng với doanh nghiệp trong các hành vi trốn lậu thuế của Nhà nước.

Ba là, nâng cao khả năng xử lý và kiểm soát hoạt động NK, đặc biệt là xử lý các vấn đề cấp bách trong hoạt động NK như thúc đẩy NK cạnh tranh, hạn chế nhập siêu, ổn định thị trường, ngăn chặn nhập lậu...

Bốn là, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, ít đầu mối, tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, các tiêu chuẩn quản lý chất lượng công việc, trang bị máy móc, phương tiện kỹ thuật hiện đại cho các lực lượng kiểm soát hàng hóa nhập khẩu.

Năm là, kiểm soát chặt chẽ thị trường, đấu tranh ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, nhập lậu hàng hóa; tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất và kinh doanh của các doanh nghiệp sản xuất cũng như các doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa.